Wat is een whiplash eigenlijk ?
Whiplash betekent letterlijk vertaald; zweepslag (volgens de beroepswereld in Nederland). Dit is eigenlijk een heel verkeerde naam, want dit betekent eigenlijk dat het probleem in de spieren zit. Wereldwijd is de benaming "whiplash" slechts een verzamelnaam voor opgelopen nekletsel na een ongeval of ander soort geweldpleging. Van whiplash is nog steeds niet precies bekend wat er nou precies beschadigd word. Dit kan inderdaad een beschadiging betekenen van spierweefsel maar even zo goed beschadiging van gewrichtsbanden, overige weke delen. Dit kan weer variëren van verrekking, overstrekking en scheuring, tot aan bloedinkjes etc. Maar soms zit het zelfs véél dieper en zijn er beschadigingen op microweefsel niveau. Daar naast kan er beslist ook van combinatie aan letsel spraken zijn. Dit alleen geeft al aan hoe complex een whiplash kan zijn. Een betere maar meer technische beschrijving voor whiplash zou zijn: "acceleratie-deceleratie-trauma van de nek". <top>

Waardoor ontstaat een whiplash ?
Meestal wordt een whiplash veroorzaakt door een verkeersongeval, maar kan ook worden veroorzaakt door een sportongeval; een duik in een zwembad; een kopbal; van de trap vallen; vallende voorwerpen op het hoofd; een schommel tegen het hoofd; bungeejumping; een botssimulator; skiën, botsautootjes; karten; uitglijden; paardrijden; een harde vliegtuiglanding; de van buiten het lichaam afkomende krachten, dus ook geweld, kunnen oorzaak zijn van een whiplash.

Een kop-staart botsing is de meest bekende oorzaak. Door die beweging van het hoofd worden wervels en spieren in korte tijd extreem gebogen en uitgerekt. De komst van de autogordel en andere aanpassingen om dodelijke ongevallen te voorkomen, heeft er helaas aan bij gedragen dat het aantal whiplash patiënten gestaag is toegenomen. Het letsel wat daaraan over is te houden, zoals kleine bloedingen en zwellingen, zijn niet op röntgen foto's te zien. Het is daarom in een verzekeringszaak erg moeilijk om aan te tonen dat er iets mis is. Hier kom ik later op terug. Vroeger dacht men dat er enkel spraken van een whiplash kon zijn als het hoofd in voorwaartse richting werd weggeslingerd (klassieke whiplash), echter tegenwoordig is men er achter dat het óók vanuit een zijwaartse kracht/beweging kan ontstaan. <top>


Welke klachten horen er bij een whiplash ?
A-specifiek Whiplash.
Hoofd- en nekpijn vormen, zijn de meest gehoorde klachten bij een whiplash. Verder kunnen ook duizelingen, evenwichtsproblemen, concentratiestoornissen, woordvindings-problemen, autistische verschijnselen, misselijkheid, braken, slikstoornissen en spraakmoeilijkheden, slecht zien, gevoelig voor licht en lawaai, het niet tegen veel drukte kunnen, energieverlies, vermoeidheid, tintelingen in armen en benen, stoornissen in de menstruatie en verminderde geslachtsdrift voorkomen.

De pijn in de nek kan leiden tot een zekere bewegingsangst. De juiste therapie moet voorkomen dat het hoofd en de nek niet meer kunnen bewegen.

Algemene klachten:
Naast de A-specifieke whiplash klachten, kunnen er ook andere klachten ontstaan die bij iedere traumatische gebeurtenis kunnen ontstaan nl de overwegend psychische klachten. Hier bij dient opgemerkt te worden dat van dit verschijnsel vaak onterecht misbruik gemaakt word door artsen en verzekeraars om onder hun eigen verantwoordelijkheden uit te komen.

Deze klachten kunnen zijn; Slaapstoornissen, nachtmerries, flash-backs, moeheid.

Gevolgklachten:
Dit zijn klachten die ontstaan in de jaren na het ongeval en zijn afhankelijk van hoe men bejegend word door behandelaren, UWV (soortgelijke instanties) en letselschadeverzekeraar. Deze mogen zeker NIET vergeten worden. Het is makkelijker voor een mens om om te gaan met feitelijke beperkingen dan onrecht wat hen aangedaan word door hen die juist voor oplossingen zouden moeten zorgen !

Deze klachten zijn hoofdzakelijk: Onmacht, minderwaardigheidsgevoel, Gevoel van falen, verhoogd prikkelbaar vanwegen onbegrip, nerveusiteit, angst en gespannen zijn, zwaar gevoel in lichaam en geest.

Gevolgen daar weer van kunnen zijn: bedrukt cq depressief gevoel hebben, nog grotere verstoring slaapgedrag, terugtrekken uit sociale leven, nóg grotere persoonlijkheidsveranderingen, onbeheerst gedrag, meer agressie/boosheid, en zelfs suicide-neigingen !
<top>

Welke bewegingen kunnen welke schade veroorzaken ?
Overstrekking -> uw hoofd wordt met kracht in achterwaartse positie geslingerd. Hierdoor kunnen stukjes bot, door een scheurtje in de band (deze houden de wervels bij elkaar), van de nekwervels worden afgerukt. Uitsteeksels van de wervels kunnen breken. Tussenwervelschijven worden aan de achterkant samengedrukt en kunnen aan de voorzijde scheuren. Bloedvaten in de wervels worden opgerekt, dicht gedrukt of kunnen scheuren, waardoor de bloeddoorstroming naar de hersenen beklemd wordt.

Overbuiging -> uw hoofd wordt vervolgens naar voren en naar beneden geslingerd. Wanneer het voorste deel van de wervels wordt samengedrukt kan er een vervorming ontstaan. Tussenwervelschijven worden beschadigd en doordat ze buiten de wervels uitsteken en opzwellen, kunnen ze de zenuwen irriteren.

Beschadiging van het ruggemerg -> wanneer er scheuren ontstaan in de banden rond de wervels, kunnen de wervels ontwricht raken, waardoor beschadigingen kunnen ontstaan van uw ruggenmerg ( van hier uit worden alle zenuwen het lichaam in verspreid). Dit kan verlammingen en soms zelfs de dood tot gevolg hebben. Bij whiplashverwondingen kunnen ook de hersenen zodanig geschud worden dat kleine bloedingen aan de oppervlakte ontstaan. Ook de slokdarm kan beschadigd worden door het schuren tegen scherpe botrandjes of door beklemming tussen de wervels.

Beschadiging van de banden -> Wervels worden door banden op hun plaats gehouden. Sommige banden zijn amper een centimeter lang en allemaal zijn ze enkele millimeters dik. Bij een whiplash kunnen deze banden worden opgerekt, gedeeltelijke scheuren of zelfs totaal worden afgescheurd. De voorste band ( aan de voorzijde van de wervels) kan worden beschadigd door overstrekking, de achterste band (aan de achterzijde van de wervels) bij overbuiging.

Spierletsel -> bij een whiplash kunnen uw nekspieren, vooral de halsspier, de halsribspieren, de schouderspieren en de lange nekspier geblesseerd raken. De blessures variëren van kleine verrekkingen en bloedingen tot zeer ernstige scheuren. <top>


Wat te doen bij een whiplash ?
Gezien whiplash een erg veelzijdig letsel kan inhouden, raad ik u aan zo snel mogelijk contact op te nemen met uw huisarts. Dring er op aan dat u verder onderzoek wilt hebben. Als u een ongeluk heeft gehad, zegt een arts snel dat het een vermoedelijk een lichte hersenschudding is, omdat die klachten er erg op lijken. In de praktijk worden mensen vaak doorgewezen naar o.a; een neuroloog; een fysiotherapeut; een chiropractor; of naar manuele therapie. Maar zorg ten aller tijden dat er éérst foto`s gemaakt worden, als de klachten na een paar dagen niet minderen ! Om ander letsel uit te sluiten. Omdat elke whiplash heel verschillend is, is er niet 1 therapie die werkt. Het is bij iedereen verschillend.....Laat echter nóóit kracht uit oefenen zolang niet écht bewezen is, wat u heeft !

Er wordt nog té vaak een halskraag voor geschreven. Dit werkt echter alleen als deze direct na het ongeval of val wordt gedragen. En dan voor maximaal 3 à 4 weken. Daarna is het van belang om de spieren weer te bewegen en langzaam aan onder begeleiding van een fysiotherapeut de belastbaarheid van die spieren weer op te bouwen. Wordt de halskraag langer of juist veel later gedragen zal deze averechts werken. De spieren zullen nog erger verslappen en daardoor zullen de klachten eerder verergeren dan afnemen. Maar beter is om helemaal geen nekkraag te gebruiken.

Gelet op de traumatische impact die het ongeluk maar zeker óók de nabehandeling/afhandeling teweeg kan brengen, is het zaak om zowel aan geestelijke als lichamelijke aspecten voldoende aandacht te schenken ! <top>

Heb ik een whiplash ?
Deze vraag is me al honderde keren gesteld door mensen die enkele weken topt maanden met nekklachten lopen, afkomstig van een ongeval. Helaas moet ik dan keer op keer zeggen dat niemand dat kan beoordelen zelfs niet de beste specialist ter wereld !

Het zit hem daar in dat whiplash pas na 1½ tot zelfs in sommige gevallen pas na 8 jaar, de gevolgen zichtaar werden van de opgelopen schade.

Er is een waanzinnig misverstand ontstaan onder huisartsen en therapeuten, met dank aan een aantal specialisten die zgn wisten waar ze over spraken. Daarbij alle bevindingen vanuit landen (o.a. Amerika en Scaninavische landen waar men (in tegenstelling tot Nederland) wél aktief en vergaande onderzoeken naar whiplash hebben gedaan, compleet te negeren !

Whiplash betekend daarom tegenwoordig niets meer dan een "zweepslag"
Het klopt dat in ruim 90% van de gevallen waarbij mensen nekklachten opgelopen word tijdens een ongeval, dat het slechts "lichte" schade betrof. Vandaar dat zij ook allen binnen 2 jaar genezen. Maar dát zijn niet de ware whiplash patiënten, maar mensen met whiplashverdacht letsel.

Dus als je al enkele weken last van nekklachten hebt dan luid het enige goede antwoord; Ja je hebt beslist whiplashverdacht letsel. Dit betekend dat we het eigenlijk nog niet weten welke kant het op zal gaan. Om je daarom zo goed mogelijk herstelmogelijkheid te bieden, zullen we je als zodanig behandelen en blijven monitoren. Wat wil zeggen dat er in iedergeval in beginsel elk jaar foto`s genomen worden en dat je meteen start met nekoefeningen. Deze oefeningen zijn een mengeling van oefeningen waar mee verruiming op de wervels, onstpanning van weefsel en stabiliseren van nek in het algemeen. Therapie, anders dan ontspanningsmassage of andere ontspanningsmethode is uit den boze zolang we niet weten welke kant het op zal gaan ! Géén kracht zetten dus ook geen boodschappentas of wasmand tillen maar wél ontspannende inspanningen doen als fietsen, wandelen etc.

Pas als blijkt dat de klachten 2 jaar of langer aanhouden kan men spreken van whiplash en beslist niet eerder !
Maar dan behoor je ook tot de 3 tot 8 % mensen die altijd klachten zullen behouden. <top>



Kun je herstellen van een whiplash ?
In de meeste gevallen geneest een whiplash spontaan; bij ongeveer vijftig procent van de mensen gaat het binnen drie maanden vanzelf over. Nog eens 20 procent is binnen een jaar hersteld. De dertig procent die overblijft, herstelt niet goed en wordt in het jaar daarna meestal met allerlei therapieën behandeld. In ruim de helft van deze gevallen komt het dan alsnog goed. Bij ongeveer tien procent van de slachtoffers blijven de klachten bestaan. Bij deze getallen steekt er echter een behoorlijk addertje onder het gras !

De getallen die her en der op het internet terug te lezen zijn, zijn afgeleid van gegevens die door verzekeraars zijn verstrekt. Hierbij word dus géén rekening gehouden met het feit dat daar waar géén tegenpartij in beeld was, veelal NIETS bekend is bij verzekeraars. Bovendien zit er een enorm groot verschil tussen afhandeling en daarbij géén aanspraak meer kunnen doen én daadwerkelijk opheffing van lichamelijke klachten ! De "werkelijke" getallen met betrekking tot herstel, zullen dus naar alle waarschijnlijkheid nog veel meer ten nadelen van slachtoffers uit pakken !

Om meer duidelijkheid te krijgen, wordt veel onderzoek verricht naar het postwhiplash syndroom, onder meer met behulp van röntgenfoto's van de nek en resultaten van neuropsychologisch onderzoek. Ook doet men onderzoek naar het verschil in EEG (elektro-encefalogram, een 'hersenfilmpje') tussen whiplashpatiënten en niet-patiënten. Daaruit blijkt dat er wel verschillen zijn, maar het probleem is dat de patronen die in het EEG van de whiplashpatiënten voorkomen, ook bij andere ziekten te zien zijn. En dat betekent dat niet onomstotelijk bewezen kan worden dat deze afwijkingen zijn veroorzaakt door het whiplashongeluk. Bovendien is men in het buitenland m.n. Amerika een Scandinavische landen, véél meer met onderzoek bezig, en komen er héél andere resultaten naar voren dan in Nederland.. In Nederland is men n.l. méér bezig met afschuifpolitiek, m.n. de Nederlandse Vereniging van Neurologen maken zich hier schuldig aan, door o.a. in hun richtlijnen te stellen dat wanneer klachten langer dan een half jaar duiren, deze toe te wijzen zijn aan psychische klachten i.p.v. lichamelijke klachten. Dit betekend een extra aanrijding voor het slachtoffer omdat hier door een juiste diagnose en dus behandeling, bewust onthouden word ! Gelukkig gaat het om "richtlijnen". Het is dus maar te hopen dat huisartsen e.a. zich hier door NIET van de wijs laten brengen ! <top>

Onderverdeling klachten:
Vaak wordt een indeling van whiplashpatiënten gemaakt volgens de ernst van de klachten:
- Graad of WAD 1: patiënten met nekklachten zonder duidelijke oorzaak.
- Graad of WAD 2 en 3: patiënten met bijkomende klachten van spierpijn, verminderde beweeglijkheid van de nek, vermindering van het gevoel of de kracht in de armen, duizeligheid en stoornissen in geheugen, concentratievermogen en gezichtsvermogen.
- Bij groep 1 tot 3 gaat het alleen om letsels van de gewrichtsbanden en spieren die de wervels samenhouden. In de meeste gevallen van whiplash blijft het daarbij.
- Graad of WAD 4: bij deze patiënten zijn ook wervels en tussenwervelschijven beschadigd. Vaak veroorzaakt de whiplash dan een hernia, waarbij een tussenwervelschijf scheurt en mogelijk druk veroorzaakt op zenuwen en soms ook op het ruggemerg. <top>

Problemen met de verzekeraar:
Er zijn vaak problemen met een whiplash als het gaat om een schade vergoeding van een verzekering. Er zijn duidelijke klachten, maar het is heel moeilijk om aan te tonen dat het door het desbetreffende ongeluk of val komt. Er is vaak niets te zien op röntgenfoto’s en scans, binnen twee jaar althans. En als er iets te zien is, toon dan maar eens aan dat daar de klachten vandaan komen en dat dat van het ongeval komt. De meningen van bijv. een chiropractor worden niet voor vol aangezien door een verzekeringsmaatschappij. Het is nog steeds een alternatieve geneeswijze. Bovendien is een behandeling door chiropractor zéér discutabel !
Er zijn heel veel mensen die dit soort problemen hebben met verzekeringsmaatschappijen.

Ga nóóit akkoord met een afkoop binnen twee jaar !
Het is nl zo dat whiplash een heel grillig patroon geeft voor wat betreft klachten.
Zo zijn er zélfs gevallen bekend waarbij de klachten pas na zeven jaar zo heftig toenamen dat er spraken was van invaliderende klachten. Maar daar lees je elders op de site meer over.

Heeft u nou ook problemen of misschien wel oplossingen, mail me dan. Misschien kunt u veel mensen helpen met uw verhaal. <top>



Note; Juist omdat een Whiplash vaak moeilijk aantoonbaar is, maar daar in tegen juist zo`n verscheidenheid van problemen met zich mee kan brengen, heeft het een extra grote impact. Men stuit vooral op héél erg veel onbegrip van verzekeraars, uitkerende instantie`s, en zélfs bepaalde specialisten, waardoor begrip van familie en vrienden nóg belangrijker is dan anders. Daar naast brengt de problematiek van een Whiplash juist ook voor die zelfde familieleden extra beslommeringen met zich mee. Een Whiplash is dus niet alleen voor jou als slachtoffer een hele beproeving maar ook voor je familie! Ik zeg dan ook meestal. De Whiplash heeft niet alleen mij maar óók mijn familie ziek gemaakt, en daarom moeten we er samen van zien te herstellen! In revalidatietrajecten zal je dan ook snel te maken krijgen met oproepen waarbij je familie niet mag ontbreken!

Heeft u een ongeval gehad en daar ook maar énigzins nekklachten van heeft, laat uzelf dan onmiddellijk door een huisarts onderzoeken. Wacht nóóit tot morgen ! Hier mee voorkomt u dat onbewust juist de verkeerde zelfzorg gaat toepassen én U voorkomt dat er een juridische strijd gaat ontstaan of uw nekklachten nu wel of niet aan het ongeval toegeschreven mogen/kunnen worden, met alle mogelijke gevolgen van dien !